01Jaki garnitur męski na zimę?

Najlepszy garnitur męski na zimę to garnitur z wełny o gramaturze co najmniej 300 g/mb: z tweedu, flaneli albo cheviotu. Tweed jest najcieplejszy, flanela najbardziej uniwersalna, a cheviot najbardziej odporny na codzienne noszenie.

Klienci najczęściej pytają mnie, który model „grzeje”. O cieple decydują trzy rzeczy: gramatura, czyli waga tkaniny, rodzaj przędzy, czyli to, ile powietrza zatrzymuje włókno, i splot, czyli to, jak gęsto tkanina jest utkana. Kolor, krój i marka mają tu znacznie mniejsze znaczenie. Garnitur z cienkiej, gładkiej wełny w kolorze ciemnego brązu nadal będzie garniturem na wiosnę, nawet jeśli wygląda „jesiennie”.

Ten przewodnik jest dla Ciebie, jeśli kupujesz pierwszy ciepły garnitur, chcesz uzupełnić szafę o coś więcej niż granat i grafit albo szukasz garnituru na wesele zimą. Opieram się na tym, czego nauczyłem się, projektując nasze kolekcje i rozmawiając z klientami w butiku: jakie tkaniny naprawdę grzeją, jakie detale mają sens, a na co nie warto wydawać pieniędzy.

Zimą liczy się jeszcze jedna rzecz, o której rzadko się mówi: różnica temperatur. Rano stoisz na przystanku albo idziesz z parkingu przy kilku stopniach mrozu, a potem spędzasz osiem godzin w ogrzewanym biurze. Dobry zimowy garnitur musi więc zatrzymywać ciepło na zewnątrz, ale też oddychać w środku. Dlatego zimą tak dobrze sprawdza się wełna: izoluje, a jednocześnie odprowadza wilgoć, więc nie zgrzejesz się w nim tak jak w tkaninie syntetycznej.

Gramatura garnituru: ile g/mb na jaki sezon

Gramatura to waga metra bieżącego tkaniny, podawana w gramach (g/mb). Tkaniny garniturowe mają zwykle około 150 cm szerokości, więc gramatura mówi, ile waży kawałek o długości jednego metra i tej szerokości. To najprostszy wskaźnik, jak ciepły będzie garnitur. Im wyższa liczba, tym tkanina jest gęstsza i cieplejsza, ale też sztywniejsza i cięższa.

To orientacyjne przedziały, a nie sztywne granice. Garnitur 280 g/mb z miękkiej flaneli będzie cieplejszy niż garnitur 300 g/mb z gładkiej, mocno skręconej wełny czesankowej, bo flanela zatrzymuje więcej powietrza. Dlatego obok gramatury zawsze patrz na rodzaj przędzy, o którym piszę w następnej części.

Super 100's, Super 150's: czy to oznacza ciepło?

Nie. Oznaczenia „Super 100's”, „Super 120's” czy „Super 150's” mówią o grubości pojedynczego włókna wełny, a nie o cieple ani o wadze tkaniny. Im wyższa liczba, tym włókno cieńsze, a tkanina gładsza, bardziej miękka i z delikatnym połyskiem. Ma to swoją cenę: bardzo cienkie wełny są delikatniejsze, szybciej się przecierają i łatwiej gniotą. Na garnitur, który ma przetrwać zimę z płaszczem na ramionach, torbą na ramieniu i codziennym siedzeniem w samochodzie, lepiej sprawdzają się wełny o niższym numerze i wyższej gramaturze. To one są trwałe i ciepłe.

02Czym różni się garnitur z tkanin naturalnych od syntetycznych?

Tkaniny naturalne, czyli wełna, kaszmir, len i bawełna, oddychają, regulują temperaturę i dłużej wyglądają dobrze. Syntetyki, takie jak poliester, są tańsze, ale słabiej oddychają, szybciej się błyszczą i elektryzują.

Na metce tańszych garniturów często zobaczysz poliester, wiskozę albo mieszankę wełny z dużym dodatkiem włókien sztucznych. Taki garnitur na pierwszy rzut oka może wyglądać podobnie, ale różnicę poczujesz po kilku godzinach noszenia i po kilku miesiącach używania. Poliester nie wchłania wilgoci, więc w ogrzewanym pomieszczeniu szybko robi się w nim duszno. Z czasem tkanina zaczyna się świecić na łokciach, kolanach i pośladkach, a zimą, w suchym powietrzu, przyciąga kurz i elektryzuje się.

• Garnitur męski z wełny to najlepszy wybór na zimę i na cały rok. Wełna zatrzymuje ciepło, wchłania parę wodną, zanim poczujesz wilgoć, i po nocy na wieszaku wraca do kształtu. Zagniecenia na wełnie w większości same znikają.
• Garnitur męski z kaszmiru jest wyjątkowo miękki i ciepły, ale delikatny i drogi. Czysty kaszmir szybko się wyciera w miejscach, które pracują najwięcej. Dlatego zwykle wybiera się mieszankę wełny z dodatkiem kaszmiru, która łączy miękkość z trwałością. Wełniana marynarka z kilkoma procentami kaszmiru, jak nasza beżowa Valdilana (94% wełny, 6% kaszmiru, bez podszewki), może zimą zastąpić sweter. Podobne modele znajdziesz w kategorii marynarki casual.
• Garnitur męski z wiskozą: wiskoza to włókno z celulozy, miękkie i ładnie się układające, ale gniecie się i słabo grzeje. W dobrych garniturach znajdziesz ją raczej w podszewce, na przykład jako Bemberg cupro, niż w samej tkaninie.
• Garnitur męski z lnu to rzecz na upał. Len i inne tkaniny przewiewne świetnie sprawdzają się latem, ale zimą są po prostu za zimne.
• Wełna z bawełną daje matowy, mniej oficjalny wygląd i przyjemny chłód w dotyku, a wełna dba o to, żeby garnitur trzymał formę. To tkanina na przełom sezonów i do ogrzewanych wnętrz.

Wełna czesankowa a wełna zgrzebna

Każda wełniana tkanina powstaje z przędzy jednego z dwóch typów, a ta różnica ma ogromne znaczenie zimą.

Wełna czesankowa (ang. worsted) jest czesana. Krótkie włókna zostają usunięte, a długie układają się równolegle i są mocno skręcane. Tkanina jest gładka, ma wyraźny splot, dobrze trzyma kant i wygląda elegancko. To klasyka garniturów biznesowych na cały rok.

Wełna zgrzebna (ang. woollen) jest tylko gręplowana. Włókna różnej długości zostają w przędzy, są ułożone chaotycznie i luźno skręcone. Przędza jest puszysta i zatrzymuje dużo powietrza, więc tkanina lepiej izoluje. Z wełny zgrzebnej powstają tweed i klasyczna flanela, czyli dwie najcieplejsze tkaniny garniturowe.

W praktyce: jeśli szukasz najcieplejszego garnituru, wybieraj tkaniny zgrzebne. Jeśli chcesz wzoru tweedu, ale gładszej, lżejszej tkaniny, która dobrze wygląda w mieście, szukaj tak zwanego town tweed, czyli tweedu z wełny czesankowej.

Jak czytać skład na metce

Na metce szukaj przede wszystkim słów „100% wełna” albo „100% wool”. Dodatek kaszmiru, jedwabiu czy moheru to zwykle zaleta, bo zmienia charakter tkaniny. Kilka procent elastanu daje większą swobodę ruchu, ale tkanina może z czasem gorzej trzymać formę. Jeśli poliester stanowi większą część składu, garnitur będzie tańszy, ale nie spodziewaj się po nim komfortu ani trwałości wełny. Warto też sprawdzić, kto utkał tkaninę. Dobre szwalnie chwalą się nazwą tkalni, bo to dla nich powód do dumy.

Wszystkie garnitury z naszej kolekcji jesienno-zimowej są uszyte z naturalnych tkanin z Włoch, Anglii i Irlandii, z tkalni takich jak Vitale Barberis Canonico, Zegna, Lanificio di Pray i Hardy Minnis.

03Garnitur z tweedu: co to jest tweed i dlaczego jest najcieplejszy

Tweed to gruba, szorstka tkanina z wełny zgrzebnej, tkana w splocie płóciennym, skośnym lub w jodełkę. Pochodzi ze Szkocji i Irlandii, jest odporna na wilgoć i wiatr i od XIX wieku jest strojem na wieś, polowanie i chłodne dni.

Skąd nazwa „tweed”

Nazwa to w zasadzie pomyłka. Szkoci nazywali tę tkaninę tweel, od angielskiego twill, czyli skośnego splotu. Około 1831 roku londyński kupiec James Locke odczytał to słowo jako nazwę rzeki Tweed, płynącej przez szkocko-angielskie pogranicze, i pod tą nazwą zaczął sprzedawać tkaninę. Nazwa się przyjęła i używamy jej do dziś.

Od polowania do miasta

Tweed był najpierw ubraniem roboczym: ciepłym, odpornym na deszcz i wiatr, idealnym dla rolników i gajowych w wilgotnym klimacie Wysp Brytyjskich. W XIX wieku pokochała go brytyjska arystokracja, która nosiła tweedowe marynarki na polowania i do wiejskich posiadłości. Później tweed przejęła klasa średnia. Marynarki Norfolk i spodnie pumpy z tweedu nosili myśliwi, rowerzyści, golfiści i pierwsi kierowcy samochodów. Dziś garnitur z tweedu nie kojarzy się już tylko z wsią. To jeden z najbardziej charakterystycznych elementów klasycznej męskiej mody na jesień i zimę.

Harris Tweed i Donegal tweed

Dwa najsłynniejsze tweedy mają swoje „apelacje”, podobnie jak wina. Harris Tweed ze szkockich Hebrydów Zewnętrznych od 1909 roku ma znak towarowy w kształcie kuli (Orb), a od 1993 roku jest chroniony ustawą brytyjskiego parlamentu. Musi być tkany ręcznie przez mieszkańców wysp, w ich domach, z czystej wełny farbowanej i przędzonej na Hebrydach.

Donegal tweed pochodzi z hrabstwa Donegal na północno-zachodnim wybrzeżu Irlandii, gdzie od stuleci tkano tweed z wełny miejscowych owiec, barwionej roślinami. Rozpoznasz go po nepach, czyli kolorowych drobinkach wplecionych w przędzę. Z daleka tkanina wygląda na jednolitą, a z bliska widać w niej czerwień, błękit, żółć i zieleń.

Wzory tweedu, które warto znać

• Sól i pieprz: melanż jasnych i ciemnych nitek, najbardziej uniwersalny.
• Jodełka (herringbone): ukośny splot układający się w zygzak, klasyka marynarek i płaszczy.
• Krata windowpane: cienkie linie tworzą duże prostokąty, jak szprosy w oknie. Jeśli szukasz, jaki garnitur męski w kratę wybrać na zimę, to właśnie ten wzór na tweedzie jest najbardziej uniwersalny.
• Pepitka: drobny, „ząbkowany” wzór, kojarzony z tweedami gajowych i modą lat 60.
• Krata Prince of Wales, czyli glen plaid: drobniejsza, bardziej miejska krata, która dobrze wygląda również w biurze.

Garnitur z tweedu w kolekcji Zack Roman

Tkaniny tweedowe do naszych modeli pochodzą od Hardy Minnis, marki angielskiej tkalni Huddersfield Fine Worsteds z Yorkshire. To dostawca krawców z Savile Row i jedyny kupiec sukna z Royal Warrant na dostawy tkanin dla brytyjskiego dworu królewskiego.

• Garnitur tweedowy Donegal, szaryDonegal tweed · 500 g/mb · throat latch
• Garnitur w kratę Alsport, zielonyTown tweed · 370 g/mb · kieszenie myśliwskie
• Marynarka tweedowa w kratę Alsport, brązowaTown tweed · 370 g/mb

Szary garnitur Donegal to tweed w klasycznym, „wiejskim” wydaniu: 500 g/mb gęstej, odpornej na wiatr wełny, z metką potwierdzającą, że tkanina została utkana w Donegalu. Zielony garnitur i brązowa marynarka Alsport to town tweed z wełny czesankowej, utkany w Huddersfield w Anglii. Mają wzór tweedu, ale są gładsze i lżejsze, więc dobrze wyglądają również w mieście.

Jak nosić tweed w mieście

Tweed kojarzy się z polowaniem i angielską wsią, ale w mieście wygląda świetnie, jeśli zachowasz proporcje. Najprostsza zasada: im bardziej wyrazisty tweed, tym spokojniejsze wszystko inne. Do garnituru z tweedu załóż gładki golf albo koszulę w jednolitym kolorze, matowy krawat z wełny i brązowe buty. Unikaj błyszczących dodatków, lakierków i jedwabnych krawatów z połyskiem, bo gryzą się z fakturą tkaniny. Marynarkę z tweedu noś osobno do spodni w innym kolorze i z innej tkaniny: szara flanela, ciemne jeansy, sztruks w kolorze butelkowej zieleni albo beżowe spodnie z diagonalu. Spodnie powinny mieć inny kolor niż marynarka albo powtarzać jeden z kolorów obecnych we wzorze tweedu.

Tweed jest bardzo wdzięczną tkaniną w noszeniu. Ze względu na fakturę nie widać na nim drobnych zagnieceń, dobrze znosi deszcz i śnieg, a po szczotkowaniu wygląda jak nowy. To jeden z niewielu garniturów, który z wiekiem wygląda coraz lepiej.

04Garnitur flanelowy: najbardziej uniwersalny garnitur na zimę

Flanela to miękka, wełniana tkanina, którą po utkaniu się drapie, czyli szczotkuje, żeby wyciągnąć z niej końcówki włókien. Dzięki temu ma matową, lekko puszystą powierzchnię i lepiej izoluje niż gładka wełna.

Flanela wywodzi się z Walii, a jej nazwę łączy się z walijskim słowem gwlân, czyli „wełna”. Drapanie nie tylko daje miękkość w dotyku, ale też zatrzymuje w tkaninie więcej powietrza, więc flanela grzeje bardziej, niż wskazywałaby jej waga. Czysta wełniana flanela dobrze poddaje się formowaniu parą i ciepłem, dlatego krawcy tak chętnie z niej szyją: marynarka z flaneli łatwo przyjmuje kształt sylwetki, a klapa pięknie się wywija.

Szary garnitur flanelowy to dla mnie fundament męskiej szafy na zimę. Jest wystarczająco poważny do biura, na kolację i na spotkanie z klientem, ale matowa faktura sprawia, że nie wygląda sztywno. Z białą koszulą i ciemnym krawatem jest klasyczny. Z golfem pod marynarką staje się swobodny i nowoczesny. W połowie XX wieku szary garnitur flanelowy był niemal mundurem ludzi biznesu, a angielskie słowo flannels do dziś oznacza po prostu męskie spodnie z flaneli.

Flanela zgrzebna i czesankowa

Klasyczna flanela powstaje z wełny zgrzebnej. Jest puszysta, bardzo ciepła i ma wyraźnie „mglistą” powierzchnię, przez którą ledwo widać splot. Istnieje też flanela z wełny czesankowej, gładsza i lżejsza, z lekko widocznym splotem, która lepiej trzyma kant i nadaje się także na chłodniejsze dni wiosną. Jeśli zależy Ci na cieple i miękkości, wybieraj flanelę o gramaturze od około 280 g/mb wzwyż. Flanela w melanżowych odcieniach szarości, od jasnego popielu po antracyt, to najbardziej klasyczny wybór. Brąz i granat dają ten sam efekt w cieplejszym lub bardziej formalnym wydaniu.

Spodnie flanelowe: najlepsza para do marynarki

Spodnie flanelowe noszone osobno to jeden z najlepszych sposobów, żeby „uszlachetnić” marynarkę z tweedu, sweter z warkoczem albo golf. Szara flanela pasuje niemal do każdej marynarki: brązowej, zielonej, granatowej i beżowej. Brązowa flanela daje cieplejszy, mniej oczywisty efekt i świetnie wygląda z granatem i zielenią. Obie wersje szyjemy z dwiema lub jedną zakładką i z regulatorami w pasie zamiast szlufek, więc nie potrzebujesz paska.

• Garnitur flanelowy Biella, szaryVBC · 280 g/mb · Bemberg cupro
• Spodnie flanelowe Biella, szare1 zakładka · regulatory
• Spodnie flanelowe Candelo, brązowe300 g/mb · 2 zakładki

Flanelę do tych modeli tka Vitale Barberis Canonico, rodzinna tkalnia z Pratrivero w regionie Biella w Piemoncie, działająca od 1663 roku. To jedna z najstarszych tkalni wełny we Włoszech, która dostarcza tkaniny największym domom mody męskiej.

05Garnitur z cheviotu: trwały wybór na co dzień

Cheviot to sprężysta, lekko szorstka wełna, pierwotnie z owiec rasy cheviot, hodowanych na wzgórzach Cheviot na granicy Anglii i Szkocji. Jest trwała, dobrze wraca do kształtu i mało się gniecie.

Cheviot jest nieco cięższy i bardziej „ziarnisty” w dotyku niż gładka wełna garniturowa. Przypomina sztywniejszą serżę, ale ma wyraźniejszą fakturę. Z wełny owiec cheviot tkano kiedyś także ciasne, cierniooporne tweedy dla gajowych, którzy całe dnie spędzali w zaroślach. Ta wytrzymałość została: cheviot to świetny wybór dla kogoś, kto nosi garnitur kilka razy w tygodniu, bo lepiej znosi siedzenie, jazdę samochodem i podróże niż delikatne, cienkie wełny.

Cheviot dobrze wygląda w ciemnych kolorach i w prążek. Zielony garnitur w prążek to propozycja dla kogoś, kto chce wyjść poza granat i szarość, ale zachować biznesowy charakter. Prążek wydłuża sylwetkę, a ciemna zieleń z białą koszulą wygląda równie poważnie jak granat, tylko mniej przewidywalnie.

• Garnitur Cheviot, zielony w niebieski prążekVBC · 340 g/mb · klapy 11 cm
• Kamizelka Cheviot II, zielona w czerwony prążekTył z wełny · noszona solo

Tweed, flanela, cheviot: porównanie

Jeśli nadal nie wiesz, co wybrać, zadaj sobie trzy pytania. Gdzie będę nosić garnitur najczęściej? Do biura wybierz flanelę albo cheviot, na weekend i za miasto tweed. Czy chcę nosić marynarkę osobno? Wtedy tweed albo flanela. Jak często będę go nosić? Jeśli kilka razy w tygodniu, postaw na cheviot albo gęstą flanelę, które lepiej znoszą intensywne użytkowanie.

06Jednorzędowy, dwurzędowy czy trzyczęściowy: który krój na zimę

Jednorzędowy garnitur jest najbardziej uniwersalny i najłatwiej założyć pod niego sweter. Dwurzędowy jest cieplejszy i bardziej uroczysty, bo poły zachodzą na siebie. Trzyczęściowy, z kamizelką, daje dodatkową warstwę ciepła i jest klasyką zimowych uroczystości.

Garnitur jednorzędowy

To krój, od którego warto zacząć budowanie szafy. Marynarka zapinana na dwa guziki albo na 2,5 guzika, czyli z górnym guzikiem schowanym w wywinięciu klapy, pasuje do biura, na kolację i na weekend. Zimą jednorzędowa marynarka ma jedną dużą zaletę: rozpięta zostawia miejsce na golf, kamizelkę albo cienki sweter. Przy zapinaniu obowiązuje stara zasada: dolny guzik zostawiasz rozpięty, a przy marynarce 2,5 zapinasz tylko środkowy.

Klapy mogą być wykładane, czyli z wcięciem skierowanym w dół, albo w szpic, czyli z ostrym rogiem skierowanym w górę. Klapy w szpic są bardziej formalne i optycznie poszerzają klatkę piersiową. Szerokość klapy powinna pasować do sylwetki: standardem jest około 9 cm, a szersze klapy, 10,5–11 cm, dodają marynarce charakteru i dobrze wyglądają w grubszych, zimowych tkaninach.

Garnitur dwurzędowy

Dwurzędowa marynarka ma dwa rzędy guzików, a jej poły zachodzą na siebie. Na zimę to wymarzony krój: w miejscu, gdzie tkanina zachodzi, masz podwójną warstwę wełny na piersi i brzuchu. Dwurzędówka wygląda uroczyście, dlatego tak dobrze sprawdza się na ślubie, weselu i ważnych spotkaniach. Najczęściej spotkasz układ 6 x 2, czyli sześć guzików, z których zapina się dwa.

Wiele osób obawia się, że dwurzędowy garnitur jest sztywny i przeznaczony tylko na wielkie wyjścia. To zależy od konstrukcji i tkaniny. Dwurzędówka z miękkim ramieniem, bez podszewki, z matowej tkaniny, na przykład wełny z bawełną, nosi się swobodnie jak zwykła marynarka. Można ją nosić rozpiętą, na golf. Klasyczną zasadą jest jednak to, że dwurzędową marynarkę na stojąco nosisz zapiętą.

Garnitur trzyczęściowy

Garnitur trzyczęściowy to marynarka, spodnie i kamizelka z tej samej tkaniny. Kamizelka jest najprostszym sposobem, żeby zimą było Ci cieplej bez zakładania swetra, a przy okazji porządkuje sylwetkę: zakrywa pasek, koszulę i krawat, więc nawet po zdjęciu marynarki wyglądasz elegancko. Dobra kamizelka powinna zakrywać pasek spodni, a ostatni guzik, tak jak w marynarce, zostawia się rozpięty.

Nie musisz kupować od razu kompletu. Kamizelka w kontrastowym kolorze albo wzorze, na przykład zielona w prążek do szarego garnituru albo do flanelowych spodni z golfem, daje ten sam efekt ciepła i więcej swobody. Warto szukać kamizelek, które mają tył z tej samej tkaniny co przód, bo wtedy możesz je nosić także bez marynarki.

Spodnie z zakładkami czy bez

Zimą coraz częściej wracają spodnie z zakładkami, czyli fałdami przy pasku. Dają więcej swobody w biodrach, nogawka miękko opada, a w grubszej tkaninie wyglądają naturalnie i elegancko. Jedna zakładka to wybór bardziej minimalistyczny, dwie zakładki są bardziej klasyczne i lepiej pasują do szerszej, swobodniejszej sylwetki. Spodnie z zakładkami najlepiej wyglądają z wyższym stanem, który sięga talii, a nie bioder.

07Jak rozpoznać dobrze uszyty i dobrze dopasowany garnitur

Dobrze uszyty garnitur ma przyszyte, a nie przyklejone płótno w przodzie marynarki, ramię dopasowane do Twojego barku i rękaw, który odsłania około centymetra mankietu koszuli. Detale, takie jak rozpinane mankiety czy ręcznie szyta butonierka, mówią o staranności szwalni.

Tkanina to połowa sukcesu. Druga połowa to konstrukcja i dopasowanie. Poniżej detale, na które warto zwrócić uwagę przy zakupie każdego garnituru, a zimą szczególnie.

Konstrukcja half canvas

W tańszych marynarkach usztywnienie przodu jest przyklejane do tkaniny. Taka marynarka nie oddycha, klapa leży płasko, a z czasem klej potrafi puścić i na klapach pojawiają się „bąble”, których nie da się już usunąć. W konstrukcji half canvas płótno w górnej części przodu, przy piersi i klapach, jest przyszyte, a nie przyklejone. Klapa ładnie się wywija, marynarka oddycha i z czasem dopasowuje się do sylwetki. Najwyższym poziomem jest full canvas, w którym płótno jest przyszyte na całej długości przodu. Wszystkie marynarki z naszej kolekcji jesienno-zimowej mają konstrukcję half canvas.

Ramię i pacha

Ramię mówi o charakterze marynarki. Naturalne ramię nie ma sztywnych poduszek i podąża za linią barku. Ramię spalla camicia, typowe dla Neapolu, to rękaw wszyty jak w koszuli, z drobnym marszczeniem przy główce: lekkie i swobodne. Wyraźnie zaznaczone ramię (ang. roped) z lekko uniesioną główką rękawa nadaje sylwetce bardziej angielski, strukturalny charakter. Równie ważna jest wysoko wszyta pacha. Tego nie widać, ale czuć od razu: rękaw nie ciągnie całej marynarki do góry, kiedy podnosisz rękę, sięgasz po coś albo prowadzisz samochód.

Detale, które świadczą o staranności

• Rozpinane mankiety: guziki na rękawie, które naprawdę się rozpinają. Wymagają precyzji, bo rękawa nie da się później łatwo skrócić.
• Butonierka milanese: wypukła, zaokrąglona dziurka w klapie, obszywana gęsto nicią wokół sznurka. Kiedyś wpinało się w nią kwiat.
• Guziki rogowe przyszyte na krzyż: naturalne, trwałe i każdy ma nieco inny rysunek.
• Przeszycia pick stitch wzdłuż krawędzi klap: drobne, ozdobne ściegi w kolorze tkaniny.

Detale, które grzeją

Throat latch to patka, którą zapinasz pod postawionym kołnierzem. W wietrzny dzień zamyka szyję jak szalik. To detal z klasycznych brytyjskich marynarek myśliwskich, dziś bardzo rzadki. Skrzela, czyli action back, to fałdy za pachami na plecach marynarki. Rozchylają się, gdy sięgasz przed siebie, a kiedy stoisz, marynarka znów leży gładko. Zimą to szczególnie przydatne, bo pod marynarką często masz sweter. Oba detale znajdziesz w garniturach Donegal i Alsport.

Podszewka w spodniach sprawia, że gruba wełna nie drapie nóg, a nogawka lepiej się układa. Regulatory zamiast szlufek, czyli pasek szerokości 5 cm z klamrami po bokach, pozwalają poluzować talię, gdy założysz grubszą koszulę albo po świątecznym obiedzie. Większość naszych spodni ma też guziki do szelek, które zimą, przy grubszych tkaninach, trzymają spodnie lepiej niż pasek.

Jak powinien leżeć garnitur

• Ramiona: szew ramienia kończy się tam, gdzie kończy się Twój bark. Nie powinno być wgłębienia pod szwem ani „schodka”, gdzie marynarka wystaje poza ramię.
• Kołnierz przylega do kołnierzyka koszuli, a między nim a karkiem nie ma szczeliny.
• Zapięta marynarka leży płasko na piersi. Jeśli przy guziku tkanina układa się w literę X, marynarka jest za ciasna.
• Rękaw odsłania około centymetra mankietu koszuli.
• Długość marynarki: klasyczna marynarka zakrywa pośladki.
• Nogawka lekko dotyka buta. Spodnie z zakładkami wyglądają najlepiej z delikatnym załamaniem albo bez niego.

Zimą zostaw sobie trochę zapasu. Garnitur w skrajnym kroju slim fit, który leży idealnie na cienkiej koszuli, będzie ciasny, gdy założysz pod marynarkę golf albo kamizelkę. Kupując online, sprawdź tabelę rozmiarów i porównaj ją z wymiarami marynarki, która dobrze na Tobie leży. Nasze spodnie wysyłamy z nieobrobioną nogawką i zapasem w pasie, więc łatwo je dopasować. Jeśli w zamówieniu podasz długość nogawki, skrócimy je przed wysyłką. A jeśli gotowe rozmiary to dla Ciebie zawsze kompromis, rozważ garnitur szyty na miarę.

08Jakie kolory garnituru na jesień i zimę

Zimowe kolory w męskiej modzie to ciemny brąz, butelkowa zieleń, szarość i granat, a jako akcent jasny beż. Ciemne, nasycone barwy dobrze wyglądają przy zimowym świetle i pasują do faktury ciepłych tkanin.

Granat i grafit są bezpieczne przez cały rok, ale jesień to najlepszy moment, żeby wyjść poza nie. Ciepłe tkaniny, takie jak tweed i flanela, wyglądają najlepiej w ziemistych kolorach, które od zawsze kojarzą się z angielską wsią.

• Ciemny brąz: ciepły, elegancki i zaskakująco uniwersalny. Pasuje do błękitnej koszuli, granatowego golfu i zielonych dodatków. Brązowy garnitur jest mniej formalny niż granatowy, ale do biura sprawdzi się bez problemu.
• Butelkowa zieleń i oliwka: kolor angielskiej wsi, świetny z brązowymi butami, białą koszulą i granatowym golfem. Zielony garnitur to dziś jeden z najciekawszych wyborów dla kogoś, kto ma już granat i szarość.
• Szary: szczególnie we flaneli i w melanżu sól i pieprz. Najbardziej uniwersalny wybór do biura, a jednocześnie najłatwiejszy do noszenia osobno.
• Granat: klasyka, która zimą zyskuje w matowych tkaninach, takich jak flanela czy mieszanka z bawełną. Najbezpieczniejszy wybór na wesele i ważne spotkania.
• Beż: zimą lepiej jako marynarka, golf albo szalik niż cały garnitur. Rozjaśnia ciemne zestawy i dodaje im lekkości.

Zasada, która prawie zawsze działa: przy wzorzystym modelu, na przykład garniturze w kratę, w prążek czy z tweedu, dobieraj gładkie dodatki, a przy gładkim garniturze możesz pozwolić sobie na wzór w krawacie, poszetce albo swetrze. Drugą zasadą jest kontrast: ciemny garnitur z jasną koszulą wygląda bardziej formalnie, a garnitur z golfem w podobnym tonie jest bardziej swobodny.

09Co nosić pod marynarkę zimą: 5 gotowych zestawów

Zimą pod marynarkę możesz założyć koszulę z krawatem, golf, cienki sweter w serek albo kamizelkę. Do tweedu i flaneli pasują matowe krawaty z wełny lub kaszmiru, a do butów: brązowe oxfordy, derby albo sztyblety.

Koszula. Do biura biała albo błękitna koszula z gładkiej bawełny. Do tweedu świetnie pasuje koszula oxford z kołnierzykiem na guziki albo koszula w drobną kratę. Golf to najprostszy sposób, żeby garnitur stał się swobodny: cienki golf z wełny merino mieści się pod marynarką i grzeje lepiej niż koszula. Sweter w serek albo kamizelka dodają warstwę ciepła i porządkują sylwetkę, kiedy zdejmiesz marynarkę.

Krawat. Do tweedu wybieraj krawaty z wełny albo kaszmiru, a nie błyszczący jedwab. Matowa tkanina krawata lepiej współgra z fakturą tweedu. Do flaneli i cheviotu pasuje też grenadyna, czyli jedwabny krawat o ażurowym splocie, który jest matowy i ma wyraźną fakturę.

Buty. Do ciemnego garnituru w biurze skórzane buty oxfordy. Do flaneli i tweedu buty derby, brogsy albo sztyblety, najlepiej brązowe, ze skóry licowej lub zamszu. Zimą impregnuj buty przed sezonem i wycieraj sól po każdym wyjściu, bo zostawia na skórze białe zacieki.

5 gotowych zestawów na jesień i zimę

1. Biuro, klasycznie. Szary garnitur flanelowy Biella, biała koszula, ciemny krawat z wełny, czarne lub ciemnobrązowe oxfordy.
2. Biuro, z charakterem. Zielony garnitur Cheviot w prążek, biała koszula, kamizelka Cheviot II w czerwony prążek, brązowe buty. Dwa różne prążki z tej samej tkaniny to odważne, ale spójne połączenie.
3. Weekend w mieście. Brązowa marynarka w kratę Alsport, szare spodnie flanelowe Biella, ciemna koszulka polo z dzianiny albo golf, brązowe zamszowe buty.
4. Wyjazd za miasto. Garnitur tweedowy Donegal z postawionym kołnierzem i zapiętym throat latch, golf w kolorze butelkowej zieleni, brązowe sztyblety.
5. Kolacja i wieczór. Granatowy garnitur dwurzędowy Piemonte, rozpięty, na golf w kolorze écru albo czarny, zamszowe loafersy. Taki swobodny sposób noszenia formalnego garnituru Włosi nazywają sprezzatura.

10Jak wybrać odpowiedni garnitur na ślub zimą?

Na ślub i wesele zimą wybierz garnitur w ciemnych kolorach z wełny lub flaneli: granat, grafit, ciemny brąz albo butelkową zieleń. Do tego biała koszula, matowy krawat, skórzane buty oxfordy i elegancki płaszcz na drogę do kościoła lub sali.

Wesele zimą to wyzwanie, którego nie ma latem: rano mróz i wiatr, wieczorem ciepła, zatłoczona sala. Dlatego dobry garnitur na wesele zimą powinien być ciepły na zewnątrz, ale nie za gruby do tańca. Najlepiej sprawdza się tkanina 280–340 g/mb, na przykład flanela albo cheviot. Ciężki tweed zostaw na wyjazd za miasto. Tak samo wybieraj garnitur na zimowe uroczystości, od firmowej wigilii po sylwestra: formalny charakter, ciemny kolor i tkanina, w której nie zgrzejesz się po godzinie.

Garnitur męski na ślub: pan młody

Pan młody może pozwolić sobie na więcej. Klasyką zimowego ślubu jest garnitur męski trzyczęściowy, czyli garnitur z kamizelką. Kamizelka grzeje, porządkuje sylwetkę i świetnie wygląda na zdjęciach, kiedy zdejmiesz marynarkę podczas zabawy. Granatowy garnitur dwurzędowy to elegancka alternatywa: dwurzędowa marynarka sama w sobie wygląda uroczyście i nie potrzebuje kamizelki. Na wieczorny ślub o bardzo formalnym charakterze sprawdzi się garnitur smoking, czyli smoking. Jeśli chcesz, żeby garnitur leżał idealnie, a do ślubu masz kilka tygodni, rozważ garnitur ślubny szyty na miarę.

Garnitur męski na wesele: gość

Gość nie powinien przyćmić pana młodego, ale nie musi wyglądać jak w biurze. Dobrze sprawdzają się granatowy garnitur dwurzędowy Piemonte, szary garnitur flanelowy albo zielony garnitur w prążek z kamizelką. Krój? Zamiast skrajnego slim fit wybierz garnitur, w którym swobodnie podniesiesz rękę i usiądziesz przy stole. Na weselu tańczysz kilka godzin. Więcej modeli znajdziesz w kategorii garnitury na wesele.

Ślub w kościele, w urzędzie czy w plenerze

Rodzaj uroczystości też ma znaczenie. Na ślub kościelny i duże wesele w sali najlepiej sprawdza się klasyczny, ciemny garnitur z białą koszulą i krawatem. Ślub cywilny w urzędzie i kameralne przyjęcie w restauracji dają więcej swobody: tu świetnie wygląda flanela, zielony cheviot albo dwurzędówka noszona z poszetką. Zimowy ślub w plenerze, w dworku albo w górach, to z kolei idealna okazja na tweed, który poradzi sobie z wiatrem i niskimi temperaturami i pięknie wygląda na zdjęciach na tle śniegu.

Świadek powinien wyglądać elegancko, ale nieco skromniej niż pan młody. Dobrym pomysłem jest dobranie się z panem młodym kolorem, na przykład obaj w granacie, przy czym pan młody nosi kamizelkę albo garnitur dwurzędowy, a świadek klasyczny jednorzędowy model. Goście, którzy chcą uniknąć wpadki, powinni zrezygnować z bieli, kremu i jasnego beżu, zarezerwowanych dla pary młodej, oraz z całkowicie czarnego stroju, jeśli zaproszenie nie mówi o dress code black tie.

Stylizacja na zimowe wesele: dodatki

• Biała koszula z gładkiej bawełny i spinki do mankietów, jeśli koszula ma mankiet francuski.
• Buty na wesele zimą: skórzane buty oxfordy do ciemnego garnituru albo buty derby do flaneli. Wybierz model na skórzanej podeszwie z gumową wstawką, bo zimą przed salą bywa ślisko. Zobacz buty na wesele.
• Płaszcz na wesele zimą: elegancki płaszcz wełniany za kolano, granatowy, szary albo wielbłądzi. Sportowa męska kurtka zimowa na garnitur psuje cały efekt.
• Elegancki szalik z wełny lub kaszmiru i skórzane rękawiczki. Zobacz szaliki i rękawiczki.

11Co założyć na garnitur zimą: płaszcz wełniany czy bosmanka

Na garnitur zimą najlepszy jest płaszcz wełniany sięgający kolan, który zakrywa całą marynarkę, albo krótka bosmanka z grubego sukna. Puchowa kurtka do garnituru wygląda przypadkowo i gniecie marynarkę.

Wełniany płaszcz to inwestycja na lata. Powinien być na tyle obszerny, żeby zmieścić marynarkę, i na tyle długi, żeby ją całkowicie zakryć. Dół marynarki wystający spod płaszcza wygląda niedbale. Do garnituru najlepiej pasują trzy klasyczne fasony: płaszcz jednorzędowy, najprostszy i najbardziej uniwersalny, płaszcz dwurzędowy, bardziej formalny i cieplejszy, bo poły zachodzą na siebie, oraz ulster, długi płaszcz z szerokimi klapami i paskiem, idealny na mroźne dni. Zobacz płaszcze dwurzędowe.

Bosmanka: krótka alternatywa dla płaszcza

Bosmanka (ang. pea coat) to krótka, dwurzędowa kurtka z grubej, gęstej wełny, z szerokimi klapami i wysokim kołnierzem. Wywodzi się z odzieży marynarzy, a angielska nazwa pea-jacket pojawia się w źródłach co najmniej od 1717 roku. Najczęściej wywodzi się ją od niderlandzkiego pij, nazwy grubego, granatowego sukna. Tradycyjnie szyto ją z bardzo gęstego sukna, które chroniło przed wiatrem i deszczem.

Bosmanka kończy się mniej więcej na wysokości bioder, czyli tam, gdzie marynarka garniturowa, więc najlepiej wygląda do marynarki sportowej, golfu albo samych spodni flanelowych. Na garnitur w drodze do biura też się sprawdzi, choć na formalne okazje lepszy będzie płaszcz. Nasza bosmanka Genoa jest uszyta z granatowego sukna Vitale Barberis Canonico o gramaturze 600 g/mb, ma kołnierz zapinany na haftkę, podszewkę z Bemberg cupro i dużą wewnętrzną kieszeń na szalik. Znajdziesz ją w kategorii bosmanki męskie.

Szalik, rękawiczki, czapka

Zimowy zestaw z garniturem dopełniają dodatki. Szalik z wełny lub kaszmiru w gładkim kolorze albo w delikatną kratę, skórzane rękawiczki w kolorze butów albo paska i, jeśli mróz jest naprawdę duży, czapka z miękkiej wełny. Dodatki to też najprostszy sposób, żeby wprowadzić do ciemnego zestawu kolor: butelkowa zieleń, bordo albo musztardowy żółty wyglądają zimą świetnie.

12Jak dbać o wełniany garnitur zimą

Wełniany garnitur szczotkuj po każdym noszeniu, daj mu odpocząć 24–48 godzin, wieszaj na szerokim drewnianym wieszaku, odświeżaj parą i pierz chemicznie tylko kilka razy w roku.

1. Szczotkuj garnitur po każdym noszeniu miękką szczotką z naturalnego włosia, z góry na dół. Usuwa kurz, sól i drobne zabrudzenia, zanim wejdą w tkaninę.
2. Daj mu odpocząć 24–48 godzin między noszeniami. Tkanina oddaje wtedy wilgoć i wraca do kształtu. Jeśli nosisz garnitur codziennie, warto mieć dwa i nosić je na zmianę.
3. Wieszaj na szerokim drewnianym wieszaku, najlepiej z drewna cedrowego, który pochłania wilgoć. Cienki wieszak odkształca ramiona marynarki.
4. Susz mokry garnitur na wieszaku, w temperaturze pokojowej, z dala od kaloryfera. Wysoka temperatura może skurczyć wełnę i zostawić na niej plamy.
5. Odświeżaj parą zamiast żelazkiem. Zagniecenia znikają pod parą, a często wystarczy powiesić garnitur w zaparowanej łazience.
6. Pierz chemicznie rzadko, kilka razy w roku, i zawsze marynarkę razem ze spodniami, żeby kolor zmieniał się równo. Pojedyncze plamy czyść punktowo.
7. Przechowuj w oddychającym pokrowcu, nie w foliowym. Folia zatrzymuje wilgoć. Przed sezonem letnim oczyść garnitur i włóż do szafy kostkę z drewna cedrowego, która odstrasza mole.

Szczotki, środki do pielęgnacji i wieszaki znajdziesz w kategorii pielęgnacja wełny.